home / persoonlijke ontwikkeling / communicatie / invloed / beinvloedingsvaardigheden

Beïnvloedingsvaardigheden

Beïnvloeding wordt vaak als een vaardigheid uitgelegd. Toch ben ik het daar niet helemaal mee eens. Ik denk namelijk dat beïnvloeding verder gaat dan vaardigheden. In dit artikel leg ik uit wat beïnvloedingsvaardigheden zijn. Bij invloed uitoefenen gaat het niet alleen om wat je technisch kunt. Het gaat ook om jouw intentie, jouw overtuiging en de ruimte die je de ander geeft.

Als je denkt aan beïnvloedingsvaardigheden kom je op een aantal aspecten:

• Je kunt argumenteren en bij verschil van mening kom je met een tegenargument.
• Onlogische argumenten kun je weerleggen.
• Je bent in staat een mening te onderbouwen met logica.
• Je betrekt iemand bij het gesprek, ook bij verschil van mening.
• Je spreekt uit dat je de bijdrage van de ander waardeert.
• Je neemt geen genoegen met een half antwoord maar je vraagt door.
• Je luistert door de woorden heen, om te begrijpen en te doorvoelen wat de ander zegt en bedoelt.
• Je vertelt hoe jij het ziet, zonder al te veel rekening te houden met anderen.
• Je weet een stip op de horizon te schetsen.

Welke soorten beïnvloedingsvaardigheden zijn er?

De vaardigheden kun je grofweg indelen in vijf groepen. In de praktijk lopen ze door elkaar heen, maar deze indeling maakt duidelijk welke kant van beïnvloeden jij gemakkelijk inzet en welke kant mogelijk minder ontwikkeld is.

Argumenteren en onderbouwen

Je kunt jouw mening onderbouwen met feiten, logica en voorbeelden. Je herkent onlogische redeneringen en kunt daar een tegenargument tegenover zetten. Argumenteren betekent niet dat je de ander met woorden moet verslaan. Het betekent dat je helder kunt uitleggen waarom jij iets vindt en waarop jouw standpunt is gebaseerd.

Luisteren en doorvragen

Je luistert niet alleen naar de letterlijke woorden, maar probeert te begrijpen wat de ander werkelijk bedoelt. Je neemt geen genoegen met een half antwoord, vraagt door en onderzoekt welke behoefte, zorg of overtuiging achter het antwoord zit.

Betrekken en waarderen

Je geeft de ander ruimte om mee te denken en laat merken dat zijn bijdrage ertoe doet. Dat betekent niet dat je het automatisch met de ander eens bent. Je kunt een verschil van mening laten bestaan en toch respect tonen voor wat de ander inbrengt.

Duidelijk positie innemen

Je vertelt hoe jij het ziet en waar jij voor staat. Je maakt jouw boodschap niet kleiner omdat je bang bent voor de reactie van de ander. Tegelijkertijd hoef je jouw positie niet op te leggen. Duidelijkheid en keuzevrijheid kunnen naast elkaar bestaan.

Inspireren en perspectief bieden

Je weet een stip op de horizon te schetsen. Je maakt zichtbaar waar je naartoe wilt, waarom dat belangrijk is en wat het kan opleveren. Een aantrekkelijk perspectief kan mensen in beweging brengen, vooral wanneer zij zichzelf in dat perspectief kunnen herkennen.

Is beïnvloeding hetzelfde als overtuigend overkomen?

De ander beïnvloeden heeft bij mij ook een negatieve associatie. Alsof je de ander moet manipuleren en moet klaarstomen om jouw zienswijze over te nemen. Het geheim van beïnvloeding zit diep. Jouw invloed wordt groter wanneer je de ander ook een mening gunt. Jouw invloed wordt groter wanneer je jouw boodschap met kracht neerzet en je de ander de ruimte geeft om aan te sluiten. De ander uitnodigen en inspireren om aan te sluiten is een totaal ander verhaal dan iemand onder druk zetten om jou te volgen.

Overtuigend overkomen betekent daarom niet dat de ander uiteindelijk hetzelfde moet vinden als jij. Je kunt helder, geloofwaardig en krachtig communiceren en toch accepteren dat de ander een andere keuze maakt.

Wat is het verschil tussen beïnvloeden en manipuleren?

Bij beïnvloeden ben je open over jouw bedoeling. Je zegt wat je wilt, waarom je dat wilt en welke argumenten daarbij horen. De ander houdt ruimte om vragen te stellen, bezwaar te maken of niet mee te gaan.

Bij manipuleren wordt die keuzevrijheid kleiner. Er wordt druk uitgeoefend, informatie wordt achtergehouden of gevoelens worden gebruikt om de ander in een bepaalde richting te duwen. Beïnvloeden nodigt uit. Manipuleren probeert de uitkomst te beheersen.

Waarom is beïnvloedingsvaardigheid meer dan een vaardigheid?

Beïnvloedingsvaardigheid is meer dan vaardigheid. Je kunt technisch goed argumenteren, vragen stellen of presenteren en toch weinig werkelijk effect hebben. De ander voelt namelijk ook of jij zelf gelooft in wat je vertelt, of jouw woorden passen bij jouw gedrag en met welke bedoeling je het gesprek voert.

• Ben je innerlijk overtuigd van wat je vertelt? Sta je erachter? Of neem je een standpunt in omdat het verstandig is om te doen?
• Predik jij jouw normen? En vertel je steeds wat wel mag en wat niet mag? Vertel je steeds wat allemaal moet? Of praat je vanuit jouw waarden?
• Ben je positief in jouw communicatie? Of wijs je alleen maar op gevaren?
• Kun je een lonkend perspectief schetsen?
• Begrijp jij dat een overtuiging meer is dan een opbouw van logische argumenten?

Innerlijke overtuiging, waarden, geloofwaardigheid en intentie bepalen hoe jouw vaardigheden bij de ander binnenkomen. Dezelfde vraag kan oprechte belangstelling uitdrukken, maar ook een middel zijn om de ander klem te zetten. De techniek is hetzelfde. De intentie is anders.

Welke vier kanten heeft beïnvloeden?

Effectieve beïnvloeding bestaat uit vier kanten die elkaar aanvullen. Wanneer één kant ontbreekt, kan jouw boodschap te rationeel, te vrijblijvend, te persoonlijk of juist te richtingloos worden.

• Inhoud: je gebruikt feiten, argumenten en een heldere onderbouwing.
• Relatie: je luistert, vraagt door en waardeert de bijdrage van de ander.
• Persoon: je bent authentiek, geloofwaardig en innerlijk betrokken.
• Richting: je maakt duidelijk waar je naartoe wilt en welk perspectief je ziet.

Alleen argumenteren kan leiden tot een sterk verhaal waar niemand zich bij betrokken voelt. Alleen luisteren kan leiden tot een prettig gesprek zonder duidelijke richting. Alleen enthousiasme kan inspireren, maar onvoldoende houvast bieden. Invloed ontstaat wanneer inhoud, relatie, persoon en richting elkaar versterken.

Welke rol spelen jouw kwaliteiten?

Jouw kwaliteiten spelen een rol bij beïnvloeding. Hoe meer jij jezelf bent, hoe groter jouw invloed wordt. Hoe authentieker je bent, hoe krachtiger jouw boodschap. En dat kun je ontwikkelen. Als je ervoor openstaat!

Jouw kwaliteiten bepalen mede welke vaardigheden je gemakkelijk inzet. De één analyseert en onderbouwt van nature. De ander inspireert, geeft richting of bouwt draagvlak. Wil je meer zicht op jouw natuurlijke eigenschappen, kwaliteiten en valkuilen? Dan kun je de eigenschappenanalyse gebruiken.

Wat heeft jouw beïnvloedingsstijl met vaardigheden te maken?

Iedere stijl zet bepaalde beïnvloedingsvaardigheden gemakkelijker in. De Afweger onderbouwt zorgvuldig en stelt kritische vragen. De Inspirator brengt energie en schetst mogelijkheden. De Argumentator komt snel tot de kern en geeft richting. De Relatiemaker luistert, betrekt mensen en creëert draagvlak.

Op de pagina over jouw stijl van invloed werk ik deze vier voorkeursstijlen uitgebreid uit. Het doel is niet dat jij jouw natuurlijke stijl opgeeft. Het doel is dat je jouw vaardigheden verbreedt, zodat je ook mensen bereikt die anders denken en communiceren dan jij.

Hoe ontwikkel je beïnvloedingsvaardigheden?

Beïnvloedingsvaardigheden ontwikkelen begint bij bewustwording. Onderzoek niet alleen welke techniek je gebruikt, maar ook wat je wilt bereiken en hoe jouw boodschap bij de ander overkomt.

• Bepaal wat je werkelijk wilt bereiken.
• Onderbouw jouw boodschap met feiten en voorbeelden.
• Luister naar vragen, twijfels en bezwaren.
• Vraag door naar wat de ander werkelijk bedoelt.
• Maak ruimte voor een afwijkende mening.
• Schets een duidelijk en aantrekkelijk perspectief.
• Controleer of je uitnodigt of onder druk zet.
• Stem jouw stijl af zonder jezelf kwijt te raken.

Je kunt na een gesprek bijvoorbeeld onderzoeken: heb ik werkelijk geluisterd? Heb ik mijn boodschap duidelijk neergezet? Heb ik de ander ruimte gegeven? En was ik bezig om de ander uit te nodigen of vooral om mijn eigen uitkomst af te dwingen?

Veelgestelde vragen over beïnvloedingsvaardigheden

Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over overtuigen, luisteren, argumenteren en invloed uitoefenen zonder te forceren.

Wat zijn beïnvloedingsvaardigheden?

Dat zijn vaardigheden waarmee je jouw boodschap onderbouwt, de ander betrekt, bezwaren onderzoekt en een perspectief schetst. Het doel is beweging creëren zonder de ander zijn keuzevrijheid af te nemen.

Welke beïnvloedingsvaardigheden zijn belangrijk?

Belangrijke vaardigheden zijn argumenteren, luisteren, doorvragen, waardering uitspreken, duidelijk positie innemen en een aantrekkelijk perspectief schetsen.

Is beïnvloeden hetzelfde als manipuleren?

Nee. Bij beïnvloeden ben je open over jouw bedoeling en houdt de ander ruimte om zelf te kiezen. Bij manipuleren wordt die keuzevrijheid bewust beperkt of omzeild.

Kun je beïnvloedingsvaardigheden leren?

Ja. Je kunt leren om beter te argumenteren, luisteren, doorvragen, afstemmen en inspireren. Daarnaast is het belangrijk dat je onderzoekt vanuit welke intentie en overtuiging je deze vaardigheden gebruikt.

Waarom werkt alleen argumenteren niet altijd?

Omdat beïnvloeding niet alleen over logica gaat. De relatie, jouw geloofwaardigheid, de emoties van de ander en het perspectief dat je schetst spelen eveneens een belangrijke rol.