home / leiderschapsontwikkeling / motiveren / steunen ondersteunen

Hoe steun en ondersteun je medewerkers op een motiverende manier?

Medewerkers steunen en ondersteunen betekent dat je laat merken dat je achter hen staat, vertrouwen geeft en hulp biedt waar dat nodig is. Tegelijk voorkom je dat je verantwoordelijkheden overneemt of afhankelijkheid creëert. In dit artikel lees je hoe je steun biedt die medewerkers sterker, zelfstandiger en gemotiveerder maakt. Dit artikel maakt deel uit van onze serie over medewerkers motiveren.

Wat betekent de behoefte aan steun?

Iedere medewerker heeft in meer of mindere mate behoefte aan steun. Dat betekent: gezien en gehoord worden, serieus genomen worden in gevoelens en gedachten en weten dat er iemand is die je opvangt als het nodig is. Ik zie dat steun vooral motiveert omdat het verbondenheid schept. Medewerkers voelen zich krachtiger en zelfverzekerder wanneer hun behoefte aan steun wordt vervuld.

Belangrijk daarbij is het verschil tussen steunen en leunen. Steunen betekent dat je de ander aanmoedigt, stimuleert en bevestigt, zonder zijn verantwoordelijkheid over te nemen. Leunen betekent dat de ander afhankelijk wordt en zijn eigen verantwoordelijkheid loslaat. Als leidinggevende is het dus jouw taak om steun te bieden zonder een aanleunwoning te worden.

Daarom is de balans zo belangrijk: je ondersteunt waar nodig, maar je bevordert altijd zelfstandigheid en eigenaarschap. Te veel steun kan leiden tot afhankelijkheid, te weinig steun kan leiden tot gevoelens van eenzaamheid of het idee er alleen voor te staan. De juiste mix motiveert en maakt dat medewerkers groeien.

Hoe ziet steun in balans er in de praktijk uit?

Ik begeleidde ooit een medewerker die enorm veel behoefte had aan steun. Hij voelde zich vaak onzeker en wilde voortdurend bevestiging. In eerste instantie gaf ik daar volop gehoor aan, maar ik merkte al snel dat dit leidde tot afhankelijkheid: hij durfde geen beslissingen meer te nemen zonder mijn goedkeuring.

Toen ben ik bewust anders gaan steunen: ik gaf hem erkenning en vertrouwen, maar liet ook ruimte om zelf keuzes te maken. Stap voor stap groeide zijn zelfvertrouwen en nam zijn motivatie toe. Voor mij was dit een duidelijk voorbeeld dat steun pas motiveert wanneer je het combineert met het bevorderen van zelfstandigheid.

Waarom is steunen ook begeleiden?

Steunen is begeleiden. Dat betekent dat je support biedt aan de medewerker om de taken en verantwoordelijkheden op een goede manier in te vullen en uit te voeren. Je begeleidt de medewerker naar taakvolwassenheid zodat hij of zij bekwaam is of wordt om de functie geheel zelfstandig uit te voeren.

Steunen betekent dus niet dat je het werk overneemt. Je biedt tijdelijk meer houvast wanneer iemand dat nodig heeft en bouwt die ondersteuning af zodra de medewerker zelfstandiger wordt.

Hoe bevordert ondersteuning de ontwikkeling van medewerkers?

Je steunt jouw medewerker door zijn of haar ontwikkeling te bevorderen. Dat is duurzaam. Je wilt als leidinggevende taakvolwassenheid creëren binnen jouw team. Dat betekent dat jouw medewerkers het werk kunnen uitvoeren op eigen kracht en knelpunten naar eigen inzicht kunnen oplossen.

Dat betekent ook dat medewerkers minder afhankelijk worden van jou als leidinggevende. Daardoor houd je tijd over om vooruit te kijken en te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. Lees meer over waarom de ontwikkeling van medewerkers motiveert.

Welke gradaties van ondersteuning zijn er?

Bij de ondersteuning van medewerkers zijn verschillende gradaties aan te brengen. Hoe minder bekwaam de medewerker is en hoe minder ervaring hij of zij heeft, hoe meer ondersteuning je moet bieden.

Maar je wilt juist bekwame medewerkers in jouw team. Daarom bouw je gefaseerd op hoe jouw ondersteuning kan verminderen en hoe de medewerker zelfstandig de taken en verantwoordelijkheden kan invullen.

Waarom ben je als leidinggevende geen aanleunwoning?

Steunen is begeleiden, vertrouwen uitspreken en stap voor stap verantwoordelijkheid geven aan jouw medewerker. Dat is wat anders dan aanleunconstructies creëren.

Aanleunen veronderstelt afhankelijkheid, maar aan jou de taak om de medewerker dusdanig te begeleiden dat daarvan geen sprake is. Je bent gericht op het bevorderen van zelfstandigheid en eigenaarschap.

Wat is het verschil tussen steunen en faciliteren?

Steunen en faciliteren liggen dicht bij elkaar. Bij steunen gaat het vooral om vertrouwen, aandacht, begeleiding en beschikbaarheid. Bij faciliteren zorg je daarnaast voor de middelen, tijd, ruimte en voorwaarden die nodig zijn om het werk goed uit te voeren.

Beide zijn nodig. Een medewerker kan zich persoonlijk gesteund voelen, maar alsnog vastlopen wanneer hulpmiddelen of duidelijke kaders ontbreken. Lees meer over hoe je medewerkers op een motiverende manier faciliteert.

Wanneer werkt ondersteuning juist demotiverend?

Ondersteuning werkt demotiverend wanneer je structureel problemen oplost die de medewerker zelf kan oplossen. Je neemt dan eigenaarschap weg en geeft onbedoeld de boodschap dat je onvoldoende vertrouwen hebt in zijn of haar capaciteiten.

Ook voortdurend controleren, adviseren zonder dat daarom gevraagd wordt of steeds bevestiging geven kan iemand onzeker en afhankelijk maken. Goede ondersteuning sluit daarom aan bij wat de medewerker werkelijk nodig heeft en niet bij jouw eigen behoefte om te helpen.

Hoe bied je steun zonder verantwoordelijkheid over te nemen?

Vraag eerst wat de medewerker zelf al heeft geprobeerd, welke oplossing hij of zij ziet en waarbij ondersteuning nodig is. Zo voorkom je dat jij automatisch de regie overneemt.

Je kunt meedenken, vragen stellen, informatie geven en vertrouwen uitspreken. Laat de uiteindelijke keuze en uitvoering zoveel mogelijk bij de medewerker. Daarmee stimuleer je zelfstandigheid en help je medewerkers zelf in beweging te komen.

Veelgestelde vragen over het steunen en ondersteunen van medewerkers

Steun geven vraagt om een goede balans tussen betrokkenheid en zelfstandigheid. Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over ondersteunen, verantwoordelijkheid en taakvolwassenheid.

Is steunen hetzelfde als pamperen?

Nee. Steunen betekent vertrouwen geven, begeleiden en ondersteunen. Pamperen betekent verantwoordelijkheid wegnemen en medewerkers afhankelijk maken.

Hoe weet ik of ik genoeg steun bied?

Ga daarover in gesprek met jouw medewerkers. Vraag of zij zich gesteund voelen, waar zij tegenaan lopen en welke ondersteuning zij nodig hebben. Ik merk dat dit vaak een eyeopener is.

Kan te veel steun medewerkers demotiveren?

Ja. Als je alle problemen oplost en voortdurend bevestiging geeft, kan dit leiden tot afhankelijkheid. Steun motiveert alleen wanneer je tegelijk zelfstandigheid bevordert.

Wat levert steun geven mijn organisatie op?

Goede ondersteuning draagt bij aan meer vertrouwen, betrokkenheid en initiatief. Een cultuur waarin steun voelbaar is, versterkt de motivatie en helpt medewerkers om verantwoordelijkheid te nemen.

Hoe verhoudt steun zich tot taakvolwassenheid?

Steun helpt medewerkers stap voor stap zelfstandiger te worden. Naarmate de taakvolwassenheid groeit, kun je de intensiteit van jouw ondersteuning afbouwen.