Teamontwikkeling voor leidinggevenden: coaching bij teamvraagstukken
Als leidinggevende krijg je vroeg of laat te maken met vragen over jouw team. Misschien loopt de samenwerking stroef, vraagt een medewerker veel aandacht, blijven spanningen terugkomen of nemen medewerkers onvoldoende verantwoordelijkheid. Maar het kan ook juist goed gaan en dan ontstaat een andere vraag: hoe help je jouw team verder groeien? Binnen leiderschapsontwikkeling gaat deze pagina daarom over jouw rol als leidinggevende bij teamontwikkeling. De Steven biedt twee vormen. Wil je vooral werken aan jouw eigen team, jouw manier van leidinggeven en concrete situaties met medewerkers? Dan past individuele coaching. Hebben meerdere leidinggevenden binnen dezelfde organisatie vergelijkbare vragen over hun teams? Dan is een 1-daagse incompanytraining mogelijk.
Wat is coaching bij teamontwikkeling?
Bij coaching rond teamontwikkeling staat niet het team als deelnemer centraal, maar jij als leidinggevende. Je brengt situaties uit jouw eigen team mee en we onderzoeken wat er gebeurt, welke rol jij daarin speelt en wat de situatie van jou vraagt. Dat kan gaan over problemen, maar ook over de verdere ontwikkeling van een team dat goed functioneert.
Misschien wil je weten hoe je met een lastige medewerker omgaat, hoe je spanningen binnen het team bespreekbaar maakt of hoe je voorkomt dat medewerkers ieder probleem bij jou neerleggen. Het kan ook zijn dat jouw team toe is aan meer zelfstandigheid en verantwoordelijkheid en dat vooral jouw eigen rol moet meebewegen.
Welke vorm past bij jouw vraag?
Individuele coaching
Bij individuele coaching staat jouw eigen team en jouw manier van leidinggeven centraal. We werken met situaties die je daadwerkelijk tegenkomt. Dat kan een medewerker zijn met wie je vastloopt, een terugkerend patroon in het team of de vraag hoe je medewerkers meer verantwoordelijkheid laat nemen.
Het traject bestaat uit vier sessies van 1,5 uur. De inhoud en planning stemmen we af op jouw leerdoelen en praktijksituatie.
1-daagse incompanytraining
De 1-daagse training is bedoeld voor meerdere leidinggevenden uit dezelfde organisatie. Iedere deelnemer werkt met zijn eigen teamvraagstukken. We stemmen de inhoud af op situaties die binnen de organisatie spelen en op de leerdoelen van de deelnemende leidinggevenden.
De training duurt een dag en wordt verzorgd voor maximaal acht deelnemers.
Waarom is jouw rol bij teamontwikkeling belangrijk?
Wat er in een team gebeurt staat niet los van de manier waarop jij leidinggeeft. Wanneer jij ieder probleem oplost, kunnen medewerkers afhankelijk van jou blijven. Wanneer je spanningen te lang laat liggen, kunnen irritaties zich vastzetten. En wanneer je blijft sturen en controleren terwijl een team veel meer aankan, kun je verdere ontwikkeling juist afremmen.
Dat betekent niet dat ieder probleem door de leidinggevende wordt veroorzaakt. Wel heb je invloed op wat er vervolgens gebeurt. Je bepaalt wanneer je ingrijpt, welke verwachtingen je uitspreekt, wat je bij medewerkers laat en wanneer gedrag of samenwerking bespreekbaar moet worden gemaakt. Juist daarom is teamontwikkeling ook een leiderschapsvraag.
Waarom vinden leidinggevenden teamvraagstukken soms lastig?
Een team is meer dan een verzameling losse medewerkers. Het gedrag van één medewerker kan invloed hebben op anderen en een conflict tussen twee mensen kan uiteindelijk de hele samenwerking kleuren. Bovendien sta je als leidinggevende niet buiten het team. Medewerkers reageren ook op jouw gedrag, beslissingen en manier van communiceren.
Daardoor is het soms moeilijk om nog onbevangen te zien wat er speelt. Misschien ben je al maanden bezig met dezelfde medewerker en reageer je inmiddels automatisch. Misschien spring je direct in wanneer mensen met elkaar botsen. Of je wacht juist te lang omdat je vindt dat volwassenen hun problemen zelf moeten oplossen. Coaching helpt om opnieuw te kijken naar het patroon en jouw mogelijkheden daarin.
Voor wie is deze begeleiding bedoeld?
Deze begeleiding is bedoeld voor leidinggevenden, managers, bedrijfsleiders, directies en voormannen die vragen hebben over hun rol bij het functioneren en ontwikkelen van hun team. Dat kan een beginnende leidinggevende zijn die voor het eerst met spanningen of lastige medewerkers te maken krijgt, maar ook een ervaren manager die merkt dat een team steeds in hetzelfde patroon blijft hangen.
De begeleiding past ook wanneer er helemaal geen probleem is. Misschien functioneert jouw team goed en wil je medewerkers zelfstandiger maken, meer eigenaarschap ontwikkelen of jouw eigen rol geleidelijk veranderen. Ook dat kan aanleiding zijn om gericht naar jouw leiderschap en de ontwikkeling van het team te kijken.
Vier bouwstenen bij leidinggeven aan teamontwikkeling
Bij coaching rond teamontwikkeling komen vier vragen steeds terug. Ze helpen om niet te snel naar één medewerker of één incident te kijken. Eerst moet je begrijpen wat er gebeurt. Daarna onderzoek je jouw eigen rol, bepaal je welke interventie passend is en kijk je wat het team nodig heeft om verder te kunnen.
Zien wat er in het team gebeurt
Wat neem je daadwerkelijk waar en welke conclusies trek je daaruit? Wie neemt initiatief, wie trekt zich terug en wat gebeurt er wanneer spanning ontstaat? Door eerst goed te kijken voorkom je dat je een teamvraag te snel terugbrengt tot het gedrag van één medewerker.
Jouw eigen rol onderzoeken
Hoe reageer jij wanneer medewerkers botsen, klagen of verantwoordelijkheid terugleggen? Neem je snel over, stel je gesprekken uit of probeer je vooral de sfeer goed te houden? Jouw eigen gedrag kan helpen, maar kan een patroon soms ook onbedoeld in stand houden.
Passend ingrijpen
Niet iedere situatie vraagt dezelfde aanpak. Soms moet je een medewerker aanspreken of een duidelijke grens stellen. Soms moeten medewerkers juist zelf met elkaar in gesprek en moet jij voorkomen dat je hun probleem overneemt. Goed leidinggeven vraagt dat je dat onderscheid leert maken.
Verdere ontwikkeling mogelijk maken
Een goed functionerend team kan verder groeien in zelfstandigheid, samenwerking en verantwoordelijkheid. Naarmate dat gebeurt, verandert vaak ook jouw rol. Wat eerst veel sturing vroeg, kan later juist meer ruimte nodig hebben.
Leerdoelen teamontwikkeling voor leidinggevenden
De leerdoelen verschillen per leidinggevende en per team. Daarom bepalen we vooraf waar je werkelijk tegenaan loopt en wat je wilt ontwikkelen. De coaching of training hoeft geen algemene cursus over teamontwikkeling te worden. We kiezen de leerdoelen die passen bij jouw rol, jouw team en de situaties die in de praktijk spelen.
Bij problemen en lastige situaties
- Inzicht krijgen in wat er werkelijk in jouw team gebeurt.
- Jouw eigen rol in terugkerende patronen leren herkennen.
- Een lastige medewerker duidelijker leren aanspreken.
- Beter omgaan met weerstand en defensief gedrag.
- Spanningen tussen medewerkers eerder herkennen.
- Weten wanneer je moet ingrijpen en wanneer juist niet.
- Voorkomen dat je steeds problemen van medewerkers overneemt.
- Duidelijker grenzen leren stellen.
- Omgaan met medewerkers die veel invloed hebben op de sfeer.
- Terugkerende patronen binnen het team leren doorbreken.
Bij verdere ontwikkeling van het team
- Medewerkers zelfstandiger leren laten functioneren.
- Meer verantwoordelijkheid bij medewerkers leggen.
- Eigenaarschap binnen het team bevorderen.
- Kwaliteiten van medewerkers beter benutten.
- Medewerkers stimuleren om elkaar meer aan te spreken.
- Jouw eigen rol aanpassen aan de ontwikkeling van het team.
- Een goed functionerend team verder helpen groeien.
- Meer ruimte geven zonder onduidelijk te worden.
- Voorkomen dat het team afhankelijk blijft van jou.
- Bewuster schakelen tussen sturen en ruimte geven.
Bekijk ook de leerdoelen teamontwikkeling voor leidinggevenden.
Een lastige medewerker binnen jouw team
Veel coachvragen beginnen bij één medewerker. Misschien doet iemand zijn werk inhoudelijk goed maar veroorzaakt zijn gedrag veel irritatie. Een medewerker reageert steeds defensief, trekt zijn eigen plan, klaagt voortdurend of neemt weinig verantwoordelijkheid. Het kan ook gaan om iemand die veel aandacht vraagt of juist nauwelijks initiatief toont.
Dan gaat het niet alleen om de vraag wat die medewerker doet. Je moet ook kijken naar het effect op de rest van het team en naar jouw eigen aanpak. Spreek je duidelijk genoeg aan? Blijf je te lang uitleggen? Neem je verantwoordelijkheden over die bij de medewerker horen? En wat leren de andere teamleden van de manier waarop jij met deze situatie omgaat?
Spanningen en terugkerende patronen binnen het team
Niet ieder teamprobleem is zichtbaar als open conflict. Soms vermijden medewerkers elkaar, wordt er via jou gecommuniceerd of merk je dat bepaalde onderwerpen nooit rechtstreeks worden besproken. In andere teams ontstaan juist steeds opnieuw botsingen tussen dezelfde mensen. Dan is het belangrijk om verder te kijken dan het laatste incident.
De vraag is welk patroon zich herhaalt en wat jouw rol als leidinggevende daarin vraagt. Soms moet je duidelijk ingrijpen. Soms moeten medewerkers zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun samenwerking. En soms liggen de oorzaken ook in onduidelijke rollen, verwachtingen of bevoegdheden.
Jouw team zelfstandiger laten functioneren
Een andere veelvoorkomende vraag is dat medewerkers voor iedere beslissing bij de leidinggevende terugkomen. Problemen worden snel op jouw bureau gelegd en initiatief blijft beperkt. Dat kan iets zeggen over de medewerkers, maar ook over de manier waarop jij jouw rol hebt ingericht.
Wanneer jij snel antwoorden geeft en problemen oplost, leren medewerkers dat dit de gebruikelijke route is. Wil je meer zelfstandigheid, dan vraagt dat ook een verandering van jouw eigen gedrag. Je moet leren om verantwoordelijkheid terug te leggen, ruimte te geven en te accepteren dat anderen een taak soms anders uitvoeren dan jij.
Een goed team verder ontwikkelen
Teamontwikkeling hoeft niet te beginnen bij problemen. Misschien werkt jouw team goed samen, worden resultaten behaald en nemen medewerkers hun verantwoordelijkheid. Dan kan juist de vraag ontstaan wat de volgende stap is. Welke kwaliteiten worden nog onvoldoende benut? Welke verantwoordelijkheden kunnen verder worden overgedragen? En wat vraagt dat van jouw rol?
Een manier van leidinggeven die in een eerdere fase goed werkte kan later juist te veel worden. Wanneer medewerkers groeien, moet de leidinggevende soms minder oplossen, minder controleren en meer op afstand beschikbaar zijn. Ook dat is teamontwikkeling.
Teamontwikkeling of begeleiding van het hele team?
Op deze pagina staat jouw ontwikkeling als leidinggevende centraal. Dat is iets anders dan een traject waarbij het team zelf gezamenlijk werkt aan samenwerking, vertrouwen, communicatie en teamprocessen. Soms is coaching van de leidinggevende de juiste ingang. Soms ligt de ontwikkelvraag nadrukkelijk bij het hele team.
Wanneer het team zelf centraal staat, lees dan verder over teamontwikkeling. Daar behandelen we teamontwikkeling als vraagstuk van het team als geheel. Hier blijft de centrale vraag wat jij als leidinggevende kunt doen bij wat er in jouw team gebeurt.
Individuele coaching gericht op teamontwikkeling
Individuele coaching past wanneer je vooral wilt werken aan jouw eigen rol bij wat er in jouw team gebeurt. Misschien loop je vast met één medewerker, merk je dat spanningen steeds terugkomen of weet je niet goed hoe je meer verantwoordelijkheid bij het team krijgt. Het kan ook zijn dat jouw team juist goed functioneert en je wilt onderzoeken hoe je het verder ontwikkelt.
We werken niet met een standaardprogramma. Tijdens de eerste sessie brengen we jouw leerdoelen en praktijksituaties in beeld. Daarna werken we met situaties die voor jou en jouw team werkelijk relevant zijn.
Waar kun je aan werken?
Dat kan gaan om een lastige medewerker, spanningen binnen jouw team, jouw rol bij terugkerende patronen, medewerkers aanspreken, verantwoordelijkheid bij het team leggen of een goed team verder ontwikkelen. Ook persoonlijke valkuilen zoals te snel oplossen, te lang afwachten of moeite hebben met begrenzen kunnen onderwerp zijn.
Duur en planning
Een individueel coachingstraject gericht op teamontwikkeling bestaat uit vier sessies van 1,5 uur. De frequentie en planning stemmen we in overleg af op jouw leerdoelen, agenda en praktijksituatie.
Locatie
Individuele coaching kan plaatsvinden op onze locaties in Amersfoort of Hoogeveen. Coaching op locatie is ook mogelijk. Welke vorm het meest praktisch is, stemmen we vooraf met je af.
Investering
Voor individuele sessies hanteren wij onze sessieprijzen. De prijs hangt onder andere af van de locatie waar het traject wordt uitgevoerd. Neem gerust contact op met ons bedrijfsbureau. Op basis van jouw vraagstelling kunnen wij een gerichte aanbieding maken.
1-daagse incompanytraining teamontwikkeling voor leidinggevenden
Wanneer meerdere leidinggevenden uit dezelfde organisatie willen werken aan vraagstukken rond hun teams, kunnen we een 1-daagse incompanytraining verzorgen. Iedere deelnemer brengt zijn eigen team en praktijksituaties mee. Het gaat dus niet om een teamontwikkelingstraject voor één team, maar om leidinggevenden die gezamenlijk leren omgaan met teamvraagstukken.
Vooraf bespreken we welke situaties binnen de organisatie spelen en welke leerdoelen belangrijk zijn. Daardoor kunnen we tijdens de training gericht werken met herkenbare vraagstukken, zoals lastige medewerkers, spanningen, onvoldoende eigenaarschap of de verdere ontwikkeling van goed functionerende teams.
Werkwijze
We werken praktisch met situaties die deelnemers zelf tegenkomen. Deelnemers onderzoeken hun eigen rol, bespreken mogelijke interventies en leren van de aanpak van andere leidinggevenden. De bedoeling is niet dat iedereen dezelfde standaardoplossing gebruikt, maar dat leidinggevenden beter leren beoordelen wat hun eigen team van hen nodig heeft.
Groepsgrootte
We werken met maximaal acht deelnemers. Daardoor blijft er voldoende ruimte om eigen praktijksituaties te bespreken, verschillende mogelijkheden te onderzoeken en persoonlijke feedback te krijgen.
Duur
De training duurt een dag. We starten om 9.30 uur en de training eindigt om 16.00 uur.
Investering
Voor de groepstraining hanteren wij onze dagtarieven. Dat is de prijs voor de trainer en training inclusief voorbereiding, reiskosten en reistijd van de trainer. Op basis van jouw vraagstelling en de gewenste aanpak maken wij een gerichte aanbieding.
Individuele coaching of de 1-daagse training?
Het belangrijkste verschil zit in de situatie waarin je wilt leren. Bij individuele coaching staat jouw eigen team volledig centraal. Je kunt diep ingaan op een concrete medewerker, een terugkerend patroon, jouw persoonlijke valkuilen of een situatie waarin je niet goed weet wat je moet doen.
De 1-daagse incompanytraining is bedoeld voor meerdere leidinggevenden uit dezelfde organisatie. Daar ligt de meerwaarde ook in het gezamenlijk onderzoeken van herkenbare situaties. Deelnemers kunnen bijvoorbeeld allemaal te maken hebben met medewerkers aanspreken of verantwoordelijkheid meer bij het team leggen, terwijl de praktijk per team verschilt.
Herken jij deze situaties?
Misschien heb je één medewerker die onevenredig veel aandacht vraagt en merk je dat andere teamleden daar last van hebben. Of medewerkers komen steeds bij jou met onderlinge irritaties. Misschien neemt het team weinig initiatief terwijl jij juist denkt veel ruimte te geven. Dan is het interessant om te onderzoeken wat er werkelijk gebeurt en welke invloed jouw manier van leidinggeven daarop heeft.
Het kan ook positief zijn. Je hebt een team dat goed functioneert en wilt meer verantwoordelijkheid overdragen. Je merkt dat medewerkers toe zijn aan een volgende stap maar twijfelt hoeveel ruimte passend is. Of jouw team heeft jou minder nodig dan vroeger en je wilt jouw eigen rol daarop aanpassen.
Combineren met andere leerdoelen
Teamvraagstukken staan niet los van andere onderdelen van leidinggeven. Soms blijkt tijdens de intake dat jouw vraag ook raakt aan communiceren, medewerkers aanspreken, delegeren of persoonlijke ontwikkeling. In dat geval kunnen we leerdoelen combineren wanneer ze inhoudelijk samenhangen met dezelfde praktijksituatie. Een breder overzicht vind je bij leiderschapsontwikkeling. Wil je eerst scherper krijgen waaraan jij je als leidinggevende wilt ontwikkelen, bekijk dan ook de leerdoelen voor leidinggevenden en managers.
Advies nodig?
Twijfel je tussen individuele coaching, begeleiding van meerdere leidinggevenden of een traject waarbij het hele team betrokken moet worden? Leg jouw situatie dan aan ons voor. We bespreken wat er speelt, wie onderdeel van het traject moet zijn en welke vorm het beste aansluit.
Veelgestelde vragen over teamontwikkeling voor leidinggevenden
De ene leidinggevende loopt vast met een concrete medewerker of een patroon in het team. Een ander wil juist een goed functionerend team verder ontwikkelen. Hieronder beantwoorden we vijf praktische vragen over coaching en training rond teamontwikkeling.
Wat is het verschil tussen individuele coaching en de 1-daagse training?
Bij individuele coaching werken we volledig met jouw eigen team, leerdoelen en praktijksituaties. Het traject bestaat uit vier sessies van 1,5 uur. De 1-daagse incompanytraining is bedoeld voor meerdere leidinggevenden uit dezelfde organisatie. Iedere deelnemer werkt daarbij vanuit zijn eigen team en leert ook van de situaties van anderen.
Wanneer kies ik voor individuele coaching?
Individuele coaching past wanneer je vooral wilt werken aan jouw eigen rol en een concreet teamvraagstuk. Bijvoorbeeld omdat je vastloopt met een medewerker, spanningen moeilijk vindt, te veel problemen overneemt of wilt onderzoeken hoe je jouw team zelfstandiger maakt.
Wanneer past de 1-daagse incompanytraining beter?
De groepstraining past wanneer meerdere leidinggevenden uit dezelfde organisatie met vergelijkbare teamvragen werken. De inhoud kan worden afgestemd op situaties, leerdoelen en leiderschapsvraagstukken die binnen de organisatie herkenbaar zijn.
Gaat deze begeleiding over teamontwikkeling met het hele team?
Nee. Hier staat de leidinggevende centraal. Wanneer teamleden zelf gezamenlijk moeten werken aan samenwerking, communicatie, vertrouwen of andere teampatronen, ligt een traject met het team meer voor de hand.
Is coaching ook zinvol wanneer mijn team goed functioneert?
Ja. Coaching kan juist worden gebruikt om een goed team verder te ontwikkelen. Bijvoorbeeld door meer zelfstandigheid, eigenaarschap en verantwoordelijkheid mogelijk te maken en jouw eigen rol als leidinggevende daarop aan te passen.
Welke vorm past bij jouw vraag?
Wil je persoonlijk werken aan jouw rol bij teamontwikkeling of juist met meerdere leidinggevenden uit jouw organisatie aan de slag? Leg jouw situatie aan ons voor. Dan kijken we samen welke vorm passend is.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 14-03-2012
Update: 31 augustus 2026.
